De Hindoegeschriften
Het hindoeïsme kent een grote verzameling literatuur. Hieronder zetten we de hindoe geschriften uit een. De basis van het hindoeisme als levensbeschouwing ligt in de Veda’s, die de kern bevatten van de begrippen uit het hindoeisme en die gaandeweg, zowel bij het individu als in de samenleving zijn uitgewerkt. Na de Veda’s en de Upanishads zijn er ook werken verschenen zoals de Mahabharat, de Poerana’s, de Aagams, de Ramayan en tal van gedichtenbundels van dichters uit de bhakti traditie (traditie waarin devotie centraal staat).
Rishikrit granth en manoeskrita
De totale literatuur in de Vedische traditie wordt in twee grote groepen ingedeeld, te weten de rishikrit granth en de manoeskrita. De werken die behoren tot de rishikrit granth bevat neerslagen van “schouwingen” en van goddelijke openbaringen. Zij worden daarom ook wel shruti genoemd: dat wat uit de bron komt of dat wat tijdens diepe meditatie door de heiligen gehoord is.
Manoeskrit zijn werken die zijn ontstaan vanuit overlevering van filosofie van grote hindoedenkers. Deze worden smriti genoemd.
Hier beneden behandelen we eerst de geschriften die onder de shruti rijtje en daarna de geschriften die vallen onder de smriti. De autoriteit van een geschrift per individu bepaald wordt. Een Smriti geschrift kan dus voor een individu net zo belangrijk zijn al een Shruti geschrift.
De werken die hebben bijgedragen tot de groei van de Vedische cultuur en het ontstaan van het Hindoeisme zijn hoofdzakelijk:
1. Veda's
De 4 Veda’s behoren tot de Shruti. Het woord Veda betekent “kennis”. De Veda’s worden beschouwd als de schatkamer van kennis en zouden zijn geopenbaard aan 4 rishi’s.
2. Brahmanas
De Brahmanas geven uitleg over de offerrituelen. Ook staan hier wat vroege versies in van mythes. Deze mythes vinden we door de tijd heen terug in andere werken.
3. Aranyakas & Upanishads
Deze 'woudgeschriften’ en de 'geheime leringen’ zijn van een heel ander karakter dan de voorgaande delen van de Veda. Ze werden geschreven door en voor mensen die zich hadden teruggetrokken van het actieve sociale leven en zich hadden toegewijd aan spirituele en mystieke zaken. De Upanishaden worden ook Vedanta, het einde van de Veda, genoemd zij vormen het laatste deel van de Veda en zijn de reden en het doel van alle andere.
De basisleer van de Upanishaden is de identificatie van Brahman (de wereldziel) met Atman (het zelf).
Zie hier een vers uit de Upanishads. Meer informatie over de Upnishads vind je op: www.upanishads.nl
Smriti
Er zijn vele geschriften die ondanks dat ze niet worden gezien als 'geopenbaard’ toch van grote praktische waarde zijn voor Hindoes. Waar de Veda’s in het dagelijkse leven moeilijk toe te passen zijn bieden deze geschriften veel praktische en filosofische handvatten voor het religieuze leven van een hindoe. De Manu-smrti wordt tot een van de belangrijkste werken uit de Smriti literatuur gerekend. Hierover later meer. Eerst een overzicht van de werken die tot de Smriti behoren:
Itihasa
Dit zijn werken die gebaseerd zijn op historische gebeurtenissen die zijn verwerkt tot grote dichtwerken. Belangrijke Itihasa werken zijn de Valmiki Ramayan, de Ramcharitmanas van Goswami Tulsidas en de Mahabharata waarvan de Bhaganad Gita deel uitmaakt. Hieronder vind je per Itihasa geschrift de uitwerking.
4. Darshan Shastra
Deze shastra’s nemen in de hindoe literatuur een bijzondere plaats in. Darshanshastra’s zijn werken over de Vedische filosofie. De Dharma- en Nitishastra’s bevatten codes en regels voor de mens, zodat er richtlijnen zijn hoe te gedragen in de samenleving. Voor iemand die een van deze werken kiest om te volgen, is dit ene werk een compleet geloofsboek. Zoveel stof bevatten deze werken als het gaat om de verbanden tussen mens, maatschappij, de Schepper en de kosmos.
Belangrijk is om te weten dat deze werken niemand een verplicht gedrag toeschrijven. Zij geven vooral advies over moreel gedrag. Een van de geschriften in dit verband is de Manu-smriti (1200-200 BC); Manu is de oervader van de mensheid. Hij overleefde door goddelijke interventie de grote overstroming die de gehele mensheid zou uitroeien.
Hij is ook de gever van universele wetten. In het eerste deel beschrijft dit werk het ontstaan van de wereld en de mensheid (en die van de vier kasten). vervolgens beschrijft het uitgebreid de regels, rechten en plichten die bij elke kaste horen. Ook worden er burgerlijke en strafrechtelijke wetten beschreven en regels betreffende bedevaart en geloftes.
Deze wetten worden nog steeds geraadpleegd in India op gebieden waar het gaat om religie en ceremonie.
Een ander belangrijk geschrift is de Chanakniti, opgesteld door de legendarische Chanakya. Chanakya leefde in de tijd van koning Chandragupta en formuleerde in de Chanakniti hoe een koning zijn rijk naar goed behoren hoort te regeren.
5. Mahabharata en Bhagavad Gita
De Mahabharata is met zijn 220.000 regels het grootste heldendicht ter wereld. Het verhaal draait om het verhaal van de afstammelingen van koning Bharat namelijk de Pandava’s en hun neven de Kaurava’s. De Kaurava’s zijn jalours op de welvaart van de Pandava’s en veroveren hun koninkrijk hierbij verbannen zij de Pandava’s voor dertien jaar. Aan het einde van deze periode van ballingschap strijden de Pandava’s om hun koninkrijk in de befaamde slag bij Kurukshetra. Uiteindelijk overwinnen de Pandava’s en krijgen zij hun koninkrijk terug. Ook het beroemde en zeer belangrijke Bhagavad Gita behoort tot een van filosofisch-religieuze werken in dit grote gedicht.
De Bhagavad Gita “het lied van de heer”
De Bhagavad Gita is waarschijnlijk een van de bekendste en meest geliefde boeken uit de religieuze Indiase literatuur. Het is een deel van het zesde boek van de Mahabharata. Hierin worden verschillende doctrines geïncorporeerd en schijnbare tegenstellingen opgeheven misschien wel een van de redenen van haar populariteit. De Gita is ook het meest becommentarieerde boek zowel vroeger als tegenwoordig is er geen heilige of geestelijke die geen gebruik maakt van de wijsheden uit de Gita.
De centrale boodschap in dit boek wordt gegeven door Krishna die Arjuna probeert over te halen te strijden omdat dit nu eenmaal zijn plicht is. Het idee is dat een mens zijn plicht altijd moet vervullen omdat God zelf te druk is met zaken die de wereld in stand houden. Mensen moeten daarom hun plichten uitvoeren en deze ook op goede wijze vervullen opdat hij op deze manier een gelijkenis van God is. Niet alleen in essentie maar ook in actie. Maar tegelijkertijd, en dit is heel belangrijk, mag hij nooit gehecht raken aan het doel van zijn handelen. Want alleen belangeloos handelen heeft verlossing als resultaat.
6. Ramayana
Door de eeuwen heen is het verhaal van de Ramayan vertaald in vele talen door verschillende auteurs. Valmiki (600 - 300 BC) is daar één van. In de Ramayana wordt kort gezegd het volgende verhaal beschreven:
Hoe koning Rama de prinses Sita als zijn vrouw wint, verbannen wordt, zijn vrouw ontvoerd wordt door de demon Ravan, hoe hij deze overwint en zijn vrouw en koninkrijk weer terugvind. Het verhaal draait om ideale famliebanden. Die hierin uitvoerig worden beschreven, zoals een zoon die zijn vaders wil als wet uitvoert, een echtgenote onvoorwaardelijk trouw blijft aan haar huwelijkse beloften, hoe de jongere broers de oudste broer steunen in plaats hem van de troon proberen te stoten. De personages in dit verhaal moeten voortdurend morele keuzes maken. De schrijver laat zien dat het kwaad in de wereld niet van buiten komt maar door menselijk handelen komt, door de vele verlangens die wij hebben. Alle handelingen waarbij een keuze moet worden gemaakt tussen goed en kwaad hebben een gevolg dat aanvaard zal moeten worden. Het verhaal gaat ook over de overwinning van het goede op het kwade (Ram-Ravan).
Ramcharitmanas van Goswami Tulsidas (ongeveer 1532 na Christus)
Door de eeuwen heen is het verhaal van de Ramayan vertaald in vele talen door verschillende auteurs. De meest bekende versie is toch de Ramcharitmanas, geschreven door de 16e eeuwse Indiase dichter Tulsidas. Doordat het in het Hindi was opgesteld was het geschrift beschikbaar en begrijpelijker voor een groter en breder publiek. Vooral de prachtige dichtstijl kenmerkt dit geschrift. De Ramcharitmanas is een veelgebruikt geschrift tijdens lezingen van poerohits (pandits,priesters)
Tulsidas was geboren in Rajpur, in de Bandadistrict van Uttar Pradesh (UP) in de zestiende eeuw, rond 1532 na Christus. Hij wordt gezien als de incarnatie van Valmiki. Valmiki schreef eerder de Ramayana in het Sanskriet. De Sanskrietversie wordt door velen aangenomen als de originele Ramayana. Tulsidas heeft verschillende Ramayana-versies gebruikt als bron voor zijn Ramcharitmanas. De Sanskrietversie van Valmiki hoort hierbij, maar ook de Adhiyatma Ramayana. In de Adhiyatma Ramayana wordt Rama voor het eerst als God beschreven. In de Ramayana van Valmiki is het nog onduidelijk of het om een prins, koning of God gaat.
[meer over Tulsidas: www.tulsidas.nl]
7. Purana’s (18 Purana's)
Letterlijk: 'de oude boeken’ vervullen een centrale rol in het leven van de meeste Hindoes. Volgens de purana’s heeft Brahma deze wijsheden gecommuniceerd nog voor hij dat met de Veda’s deed.
Hierdoor kennen vele Hindoes de status van Shruti toe aan de purana van hun keuze. De inhoud is vooral mythologisch en religieus. Het ontstaan van de wereld, ontstaan en afkomst van goden, wijzen en guru’s, ethische gedragscodes, bedevaartsoorden, rituelen beschrijvingen van hemelen en hellen worden hierin gegeven.
Er zijn 18 belangrijke Purana’s maar nog vele andere (ook Jaina Purana’s)
Een overzicht van de mahapurana’s:
Brahmapurana Bhagavatapurana Bhavisyapurana
Padmapurana Naradapurana Brahmavaivartapurana
Vishnupurana Markandeyapurana Lingapurana
Shivapurana Agnipurana Varahapurana
Garudapurana Brahmandapurana Skandapurana
Kurmapurana Matsyapurana Vamanapuran
Van deze purana’s worden de Bhagavad, Vishnu, Shiva en Garuda Puran het meest gebruikt. Hoewel deze literatuur een veelheid en een verscheidenheid aan godsdienstige uitingen laat zien, is uiteindelijk elke hymne gericht tot het Ene en het Enige opperwezen
8. Vidhi’s
De Vidhi’s nemen onder de hindoes een voorname plaats in. Deze bevat voorschriften voor het verrichten van rituelen. Bekend is de Satpad Brahman Griha Sutra, een handleiding voor het gezinsleven. Een ander belangrijke Vidhi is de sanskaar Vidhi, deze bevat onder meer regels voor het dagelijkse leven, het sluiten van huwelijken, verrichten van de 16 heilige sanskaars (sacramenten) en de dagelijkse rituelen. De rituelen die in deze Vidhi’s zijn beschreven zijn erg formalistisch en ingewikkeld. Daarom is voor het verrichten van deze rituelen de hulp van een ingewijde poerohit (pandit,priester) nodig. Om alles in goede banen te leiden. De sanskaar Vidhi van Swami Dayanand is voor hindoes uit de Arya Samaj gezaghebbend en geldt als leidraad bij het uitvoeren van hun rituelen.
9. Aagams
Aagams zijn handboeken voor gebed en devotie. Zij bevatten mantra’s (gebedsteksten) en yantra’s (figuren) ter verering van de schepper (Isvara). Mantra’s zijn kort geformuleerde, poëtische hymnen met een specifiek metrum en mystieke betekenis. Yantra’s zijn geometrische figuren. Meestal cirkels, vlakken met tekens die concentrisch gerangshikt zijn. Zij hebben ook een mystieke betekenis. Zowel mantra’s als yantra’s worden gebruikt tijdens rituelen en het gebed.
Andere belangrijke werken
Vele werken zijn verschenen om de Shruti’s en de Smrití’s te interpreteren, uit te leggen en begrijpelijk te maken. Deze werken vallen niet onder Shruti of Smriti literatuur maar vormen wel een belangrijk deel van de hindoe geschriften als je ze beschouwt als belangrijke handboeken voor de Hindoe. Het Hindoeïsme is sowieso meer een levenswijze dan een religie en daarom komen alle aspecten van het menselijk bestaan voor in de geschriften en zijn er voor elk aspect geschriften die geraadpleegd kunnen worden. Zo zijn er vele sutra’s (handboeken) en terwijl de Veda’s alle ware transcendente kennis bevatten was het ook de bedoeling kennis op andere gebieden te vergaren hiervoor werden de Upaveda’s 'mindere wetenschappen’ ontwikkeld.het kennen van deze geschriften leidde tot het beheersen van bepaalde beroepen. Hiertoe behoort bijvoorbeeld de Ayurveda, het boek dat 'levenskennis’ bevat en alles beschrijft dat te maken heeft met gezondheid, ziekte en genezing.
Een beknopt overzicht:
Sutra’s
1. Srautasutras
2. Grhyasutras
3. Dharmasutras
4. Sulvasutras
Vedanga’s
1. Siksa (fonetiek)
2. Chandas (metrum)
3. Vyakarana (grammatica)
4. Nirukta (etymologie)
5. Jyotisa (Astronomie)
6. Kalpa (ritueel)
Upavedas (niet-Vedische wetenschappen)
1. Ayur-veda (geneeskunde)
2. Gandharva -veda (muziek en dans)
3. Dhanur- veda (boogschieten)
4. Sthapatya-veda (architectuur)
Literatuur:
An anthology of Indian literature, J.B. Alphonso-karkala, 1987
Ancient India according to Manu, R.N. Sharma, 1980
A short introduction to Hinduism, Klaus Kostermaier, 1998
Classical India, William H. Mc Neill (ed) 1969
De Leer van de wind, Hans Bakker, 1989
De elf grote Upanishaden, Douwe Tiemersma (red.) 2004
Hindu scriptures, R.C. Zaehner, 1966
Rigveda, H. Verbruggen, 1993
The Blackwell companion to Hinduism, Gavin Flood (ed.) 2003
Upanishads, T.M. P. Mahadevan, 1975
Vedic literature, Jan Gonda, 1975
Inleiding tot het Hindoeisme, OHM verschillende auteurs, 2005
